ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക ചർച്ചകളിലൊന്നാണ് മഹാത്മാ ഗാന്ധിയും ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കറും തമ്മിലുള്ള ആശയപരമായ സംഘർഷം.
അത് രണ്ടു വ്യക്തികൾ തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസം മാത്രമായിരുന്നില്ല. ജാതിവ്യവസ്ഥ, അസ്പൃശ്യത, ദളിത് രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിത്വം, സ്വരാജ്, ജനാധിപത്യം, സാമൂഹിക സമത്വം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള രണ്ട് വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ സമീപനങ്ങളുടെ ഏറ്റുമുട്ടലായിരുന്നു.
1955-ലെ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ അംബേദ്കർ ഗാന്ധിയെക്കുറിച്ചും പൂനാ ഉടമ്പടിയെക്കുറിച്ചും ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചും വളരെ തുറന്നും കടുത്ത ഭാഷയിലും സംസാരിക്കുന്നു.
ഈ ലേഖനം ആ അഭിമുഖത്തിന്റെ മലയാളത്തിലുള്ള വിശദമായ അവതരണമാണ്.
പ്രധാന കുറിപ്പ്: താഴെ പറയുന്ന പല കാര്യങ്ങളും അംബേദ്കറുടെ സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ വിലയിരുത്തലുകളും ആരോപണങ്ങളുമാണ്. അവയെ സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിച്ച ചരിത്രവസ്തുതകളായി കാണാതെ, ഈ അഭിമുഖത്തിൽ അംബേദ്കർ അവതരിപ്പിച്ച നിലപാടുകളായി വായിക്കേണ്ടതാണ്.
അംബേദ്കർ ഗാന്ധിയെ ആദ്യമായി കണ്ടത്
അംബേദ്കറുടെ ഓർമ്മപ്രകാരം ഗാന്ധിയുമായുള്ള ആദ്യ കൂടിക്കാഴ്ച ഏകദേശം 1929-ലാണ്.
ഒരു പൊതുസുഹൃത്തിന്റെ ഇടപെടലിലൂടെ ഗാന്ധി അംബേദ്കറെ കാണാൻ താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു. അതനുസരിച്ച് അംബേദ്കർ അദ്ദേഹത്തെ സന്ദർശിച്ചു.
പിന്നീട് Round Table Conference കാലത്തും ഇരുവരും കണ്ടുമുട്ടി.
ആദ്യ Round Table Conference-ൽ ഗാന്ധി പങ്കെടുത്തിരുന്നില്ല. എന്നാൽ രണ്ടാം Round Table Conference-ൽ അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തു. ആ കാലയളവിൽ ഗാന്ധിയുമായി നേരിട്ട് രാഷ്ട്രീയമായി ഏറ്റുമുട്ടേണ്ടി വന്നതായും അംബേദ്കർ പറയുന്നു.
പൂനാ ഉടമ്പടിക്ക് ശേഷവും ഗാന്ധി ജയിലിലിരിക്കുമ്പോൾ അംബേദ്കർ അദ്ദേഹത്തെ സന്ദർശിച്ചു.
“ഞാൻ ഗാന്ധിയെ എതിരാളിയായിട്ടാണ് കണ്ടത്”
അഭിമുഖത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഭാഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഗാന്ധിയെക്കുറിച്ചുള്ള അംബേദ്കറുടെ വ്യക്തിപരമായ വിലയിരുത്തൽ.
ഗാന്ധിയെ ആരാധകനായോ അനുയായിയായോ അല്ല, രാഷ്ട്രീയ എതിരാളിയായിട്ടാണ് താൻ സമീപിച്ചതെന്ന് അംബേദ്കർ പറയുന്നു.
അതിനാൽ ഗാന്ധിയുടെ പൊതുപ്രതിച്ഛായയ്ക്ക് പിന്നിലെ രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിയെ മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ വ്യക്തമായി താൻ കണ്ടുവെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവകാശവാദം.
ഗാന്ധിയെ സന്ദർശിച്ചിരുന്ന പലരും അദ്ദേഹത്തെ “മഹാത്മാ” എന്ന ആരാധനാഭാവത്തോടെയാണ് കണ്ടതെന്നും, എന്നാൽ താൻ അദ്ദേഹത്തെ ഒരു സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ മനുഷ്യനായി കണ്ടുവെന്നും അംബേദ്കർ പറയുന്നു.
ഗാന്ധി ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിലെ “epoch maker” ആയിരുന്നോ?
അംബേദ്കറുടെ മറുപടി വ്യക്തമായിരുന്നു:
അല്ല.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഗാന്ധി ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു “episode” മാത്രമായിരുന്നു, ഒരു “epoch maker” അല്ല.
അതായത് ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തെ അടിസ്ഥാനപരമായി മാറ്റിമറിച്ച വ്യക്തിയായി ഗാന്ധിയെ കാണാൻ അംബേദ്കർ തയ്യാറായിരുന്നില്ല.
ഗാന്ധിയുടെ ഓർമ്മ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളും പൊതുചടങ്ങുകളും നിരന്തരമായി പുതുക്കുന്നതിനാലാണ് നിലനിൽക്കുന്നതെന്നും, ഇത്തരം ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുകളില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ അദ്ദേഹം വളരെ വേഗത്തിൽ പൊതുസ്മരണയിൽ നിന്ന് മാഞ്ഞുപോയേനെയെന്നും അംബേദ്കർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
ഇത് അംബേദ്കറുടെ വ്യക്തിപരവും രാഷ്ട്രീയവുമായ വിലയിരുത്തലാണ്.
ഗാന്ധി രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഭാഷകളിൽ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത നിലപാടുകൾ എടുത്തുവെന്ന് ആരോപണം
ഗാന്ധിയെക്കുറിച്ചുള്ള അംബേദ്കറുടെ ഏറ്റവും ഗൗരവമുള്ള വിമർശനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തുകളെക്കുറിച്ചുള്ളത്.
ഗാന്ധി ഇംഗ്ലീഷിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന Young India, Harijan തുടങ്ങിയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിലും ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിൽ എഴുതിയിരുന്ന രചനകളിലും വ്യത്യസ്തമായ രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നുവെന്നാണ് അംബേദ്കറുടെ ആരോപണം.
- ഇംഗ്ലീഷ് വായനക്കാരോട് ഗാന്ധി ജനാധിപത്യവാദിയായും ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെയും അസ്പൃശ്യതയുടെയും വിമർശകനായും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
- ഗുജറാത്തി വായനക്കാരോട് അദ്ദേഹം കൂടുതൽ പരമ്പരാഗത ഹിന്ദു സാമൂഹിക നിലപാടുകൾ സ്വീകരിച്ചുവെന്നാണ് അംബേദ്കറുടെ ആരോപണം.
- വർണ്ണാശ്രമ ധർമ്മം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പരമ്പരാഗത ഹിന്ദു സാമൂഹിക ഘടനകളെ ഗാന്ധി പിന്തുണച്ചിരുന്നുവെന്നും അംബേദ്കർ ആരോപിക്കുന്നു.
അതുകൊണ്ട് ഗാന്ധിയെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുമ്പോൾ ഇംഗ്ലീഷ് രചനകൾ മാത്രം വായിക്കുന്നത് മതിയാകില്ലെന്ന് അംബേദ്കർ പറയുന്നു.
ഗാന്ധിയുടെ ഇംഗ്ലീഷ് രചനകളും ഗുജറാത്തി രചനകളും തമ്മിൽ താരതമ്യ പഠനം നടത്തണം എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർദ്ദേശം.
അസ്പൃശ്യത ഇല്ലാതാക്കുന്നതു മാത്രം മതിയോ?
അംബേദ്കറുടെ സാമൂഹിക ചിന്തയുടെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്ന ഭാഗമാണിത്.
ദളിതരുടെ പ്രശ്നം വെറും അസ്പൃശ്യത മാത്രമല്ലെന്ന് അദ്ദേഹം ശക്തമായി പറയുന്നു.
അംബേദ്കറുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ദളിതർക്ക് വേണ്ടത്:
- സാമൂഹിക സമത്വം
- സാമ്പത്തിക അവസരം
- ഭൂമിയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം
- തൊഴിൽ
- വിദ്യാഭ്യാസം
- ഭരണസംവിധാനത്തിലെ സ്ഥാനം
- ഉയർന്ന ഔദ്യോഗിക പദവികൾ
- സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിത്വം
എന്നിവയായിരുന്നു.
അസ്പൃശ്യതയുടെ ചില പുറംലക്ഷണങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കുന്നത് മാത്രം സമൂഹത്തിന്റെ അധികാരഘടന മാറ്റില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ക്ഷേത്രപ്രവേശനം മാത്രം സാമൂഹിക വിപ്ലവമല്ല
ഗാന്ധിയുടെ സാമൂഹിക പരിഷ്കാര പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് അംബേദ്കർ ഉയർത്തുന്ന ഒരു പ്രധാന വിമർശനം ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തെ അമിതമായി മുൻനിർത്തിയതിനെക്കുറിച്ചാണ്.
ദളിതർക്ക് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയുന്നത് കൊണ്ട് അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സാഹചര്യങ്ങൾ മാറില്ലെന്ന് അംബേദ്കർ പറയുന്നു.
- അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാമൂഹിക പദവി മാറുന്നില്ല.
- ഗ്രാമത്തിലെ ജാതിവ്യവസ്ഥ മാറുന്നില്ല.
- ഭൂമിയുടമസ്ഥത ലഭിക്കുന്നില്ല.
- ഭരണാധികാരം ലഭിക്കുന്നില്ല.
- രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുന്നില്ല.
അതുകൊണ്ട് ക്ഷേത്രപ്രവേശനം സാമൂഹിക വിമോചനത്തിന് പകരമാകില്ലെന്നാണ് അംബേദ്കറുടെ നിലപാട്.
റെയിൽവേ ഉദാഹരണത്തിലൂടെ അംബേദ്കർ പറഞ്ഞത്
അംബേദ്കർ വളരെ ലളിതമായ ഒരു ഉദാഹരണം ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഒരു കാലത്ത് അസ്പൃശ്യരായി കണക്കാക്കപ്പെട്ട ആളുകളോടൊപ്പം യാത്ര ചെയ്യാൻ പോലും ചിലർ തയ്യാറായിരുന്നില്ല.
പിന്നീട് റെയിൽവേ പോലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളിൽ എല്ലാവർക്കും ഒരുമിച്ച് യാത്ര ചെയ്യേണ്ടിവന്നു.
എന്നാൽ ട്രെയിനിൽ ഒരുമിച്ച് യാത്ര ചെയ്തു എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ഗ്രാമത്തിലെ സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങൾ മാറുന്നില്ല.
ട്രെയിനിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിയ ശേഷം ആളുകൾ വീണ്ടും പഴയ ജാതി അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളിലേക്കാണ് മടങ്ങുന്നതെന്ന് അംബേദ്കർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ഭൗതികമായ അടുത്തിരിപ്പ് സാമൂഹിക സമത്വത്തിന് തുല്യമല്ല.
“ഗാന്ധി ഒരു Orthodox Hindu ആയിരുന്നു”
ഇന്റർവ്യൂവർ ചോദിക്കുന്നു: ഗാന്ധിയെ ഒരു orthodox Hindu ആയി കാണാമോ?
അംബേദ്കറുടെ മറുപടി: അതെ.
ഗാന്ധി യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവായിരുന്നില്ലെന്നാണ് അംബേദ്കറുടെ അഭിപ്രായം.
അസ്പൃശ്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള ഗാന്ധിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ രണ്ടു രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോപണം:
- ദളിതരെ കോൺഗ്രസിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനത്തിനുള്ളിൽ കൊണ്ടുവരിക.
- സ്വരാജ് പ്രസ്ഥാനത്തെ അവർ എതിർക്കാതിരിക്കാൻ നോക്കുക.
ദളിതർക്ക് യഥാർത്ഥ സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രീയ അധികാരം നൽകുക ഗാന്ധിയുടെ ലക്ഷ്യമല്ലായിരുന്നുവെന്നാണ് അംബേദ്കറുടെ വിലയിരുത്തൽ.
ഗാന്ധിയില്ലാതെ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുമായിരുന്നോ?
അഭിമുഖത്തിൽ നേരിട്ട് ഉയരുന്ന ചോദ്യം:
ഗാന്ധിയില്ലാതെ ഇന്ത്യയ്ക്ക് രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുമായിരുന്നോ?
അംബേദ്കറുടെ മറുപടി: അതെ, ലഭിക്കുമായിരുന്നു.
സ്വാതന്ത്ര്യം ഒരുപക്ഷേ കുറച്ചുകൂടി പതുക്കെ വന്നേനെയെന്ന് അദ്ദേഹം സമ്മതിക്കുന്നു.
എന്നാൽ അതും ഇന്ത്യയ്ക്ക് ചില അർത്ഥങ്ങളിൽ നല്ലതായിരിക്കാമായിരുന്നുവെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം.
ഘട്ടംഘട്ടമായി അധികാരം കൈമാറിയിരുന്നെങ്കിൽ?
ബ്രിട്ടീഷുകാരിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യൻ നേതൃത്വത്തിലേക്ക് അധികാരം ക്രമേണ കൈമാറിയിരുന്നെങ്കിൽ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്കും വിവിധ സാമൂഹിക സമൂഹങ്ങൾക്കും ഓരോ ഘട്ടത്തിലും സ്വയം സംഘടിതരാകാൻ സമയം ലഭിക്കുമായിരുന്നു എന്നാണ് അംബേദ്കറുടെ വാദം.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ അധികാരമാറ്റം വളരെ പെട്ടെന്ന് സംഭവിച്ചു.
ജനങ്ങളും സമൂഹങ്ങളും പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിനായി വേണ്ടത്ര തയ്യാറായിരുന്നില്ലെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തൽ.
ഇന്ത്യ വിടാൻ ബ്രിട്ടനെ പ്രേരിപ്പിച്ചത് എന്ത്?
ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യം ഗാന്ധിയുടെ സമരത്തിന്റെ മാത്രം ഫലമായിരുന്നില്ലെന്നാണ് അംബേദ്കർ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ കണക്കുകൂട്ടലുകളിൽ സംഭവിച്ച മാറ്റങ്ങളാണ് നിർണായകമായതെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതുന്നു.
1. സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസിന്റെ INA
അംബേദ്കറുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസ് രൂപീകരിച്ച Indian National Army – INA ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് വലിയ മാനസിക ആഘാതമുണ്ടാക്കി.
ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ആശ്രയം ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയായിരുന്നു.
ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാർ എന്തു ചെയ്താലും ഇന്ത്യൻ സൈനികർ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തോട് വിശ്വസ്തരായിരിക്കുമെന്നായിരുന്നു അവരുടെ ധാരണ.
INA ഉയർന്നതോടെ ആ ധാരണ തകർന്നുവെന്നാണ് അംബേദ്കറുടെ വിലയിരുത്തൽ.
2. ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം
1857-ലെ സൈനിക കലാപത്തിന്റെ അനുഭവം ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കുണ്ടായിരുന്നു.
ഇന്ത്യൻ സൈനികരെ പൂർണ്ണമായി ആശ്രയിക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ ഇന്ത്യയെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കൂടുതൽ യൂറോപ്യൻ സൈനികരെ അയക്കേണ്ടിവരും.
അത് പ്രായോഗികമായി വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കാര്യമായിരുന്നുവെന്നാണ് അംബേദ്കർ കരുതുന്നത്.
3. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷമുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികരുടെ മനോഭാവം
യുദ്ധം കഴിഞ്ഞ ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികർ നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
സൈന്യത്തിൽ തുടരുന്നതിനേക്കാൾ സിവിൽ ജോലികളിലേക്ക് മടങ്ങാനായിരുന്നു പലർക്കും താൽപര്യമെന്ന് അംബേദ്കർ പറയുന്നു.
അതുകൊണ്ട് ഇന്ത്യയെ സൈനികബലത്തിൽ ദീർഘകാലം നിയന്ത്രിക്കുക ബ്രിട്ടന് കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടായി.
4. ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടന് വേണ്ടത് വ്യാപാരമോ ഭരണാധികാരമോ?
അംബേദ്കർ മറ്റൊരു സാമ്പത്തിക വാദവും മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.
ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടന് ലഭിച്ച വലിയ നേട്ടം ഭരണസംവിധാനമോ സിവിൽ സർവീസ് ജോലികളോ മാത്രമല്ല, വ്യാപാരവും വാണിജ്യവും ആയിരുന്നുവെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തൽ.
ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമായാലും ബ്രിട്ടനുമായുള്ള വ്യാപാരം തുടരാം.
അതുകൊണ്ട് നേരിട്ട് ഭരണം നടത്താനുള്ള ചെലവ് ഒഴിവാക്കി വ്യാപാരബന്ധം നിലനിർത്തുക ബ്രിട്ടന് കൂടുതൽ പ്രായോഗികമായിരിക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതുന്നു.
ഈ ഭാഗത്ത് അംബേദ്കർ തന്നെ ഇത് തന്റെ വ്യക്തിപരമായ വിശകലനമാണെന്നും ഔദ്യോഗിക അധികാരത്തോടെ പറയുന്നതല്ലെന്നും വ്യക്തമാക്കുന്നു.
പൂനാ ഉടമ്പടിയുടെ പശ്ചാത്തലം
അഭിമുഖത്തിലെ ഏറ്റവും ചരിത്രപ്രധാനമായ ഭാഗം Poona Pact സംബന്ധിച്ചതാണ്.
ദളിതർക്കുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിത്വത്തിന്റെ രൂപത്തെക്കുറിച്ചായിരുന്നു ഗാന്ധിയും അംബേദ്കറും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന സംഘർഷം.
എന്തുകൊണ്ട് അംബേദ്കർ Separate Electorate ആവശ്യപ്പെട്ടു?
അംബേദ്കറുടെ ആശങ്ക വളരെ വ്യക്തമായിരുന്നു.
ദളിതർക്കും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷത്തിനും ഒരേ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ് മണ്ഡലം മാത്രമാണെങ്കിൽ, ദളിത് സ്ഥാനാർത്ഥി ജയിക്കാൻ ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ വോട്ടിനെ ആശ്രയിക്കേണ്ടിവരും.
അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന വ്യക്തി ദളിത് സമൂഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വതന്ത്ര പ്രതിനിധിയായിരിക്കാതെ ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരമുള്ള ആളായി മാറുമെന്ന് അംബേദ്കർ ഭയപ്പെട്ടു.
അതുകൊണ്ടാണ് ദളിതർക്ക് സ്വന്തം പ്രതിനിധികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള പ്രത്യേക തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനം ആവശ്യപ്പെട്ടത്.
രണ്ട് വോട്ടുകളുടെ ആശയം
അംബേദ്കർ നിർദ്ദേശിച്ച സംവിധാനത്തിൽ ദളിതർക്ക്:
- സ്വന്തം സമൂഹത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ പ്രത്യേക വോട്ട്
- പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പങ്കെടുക്കാൻ മറ്റൊരു വോട്ട്
എന്ന രീതിയിലുള്ള സംവിധാനം ഉണ്ടാകണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ഇതിലൂടെ ദളിതരുടെ സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രീയ ശബ്ദം സംരക്ഷിക്കാനും അതേസമയം പൊതുരാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് അവരെ പൂർണ്ണമായി വേർതിരിക്കാതിരിക്കാനും കഴിയുമെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി.
Ramsay MacDonald-ന്റെ Communal Award
ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രി Ramsay MacDonald പ്രഖ്യാപിച്ച Communal Award ഈ രീതിയിലുള്ള സംവിധാനത്തിന് അംഗീകാരം നൽകിയതായി അംബേദ്കർ പറയുന്നു.
ഈ നിർദ്ദേശത്തിന് പിന്നിൽ തന്റെ കത്തും ആശയവും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അഭിമുഖത്തിൽ അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെടുന്നു.
ദളിതർക്ക് പ്രത്യേക electorate നൽകുന്നതിനൊപ്പം പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിലും പങ്കെടുക്കാൻ അവസരം നൽകുക എന്നതായിരുന്നു അതിന്റെ അടിസ്ഥാനതത്വം.
ഗാന്ധി എന്തുകൊണ്ട് എതിർത്തു?
ഗാന്ധി Separate Electorate-നെ ശക്തമായി എതിർത്തു.
അത് ഹിന്ദു സമൂഹത്തെ വിഭജിക്കുമെന്നായിരുന്നു ഗാന്ധിയുടെ നിലപാട്.
അദ്ദേഹം ജയിലിൽ നിന്ന് നിരാഹാരസമരം ആരംഭിച്ചു.
അംബേദ്കറുടെ വിലയിരുത്തൽ അതിൽ നിന്നും വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്.
ദളിതർക്ക് സ്വതന്ത്രമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾ ഉണ്ടാകുന്നത് ഗാന്ധി ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നില്ല എന്നാണ് അദ്ദേഹം ആരോപിക്കുന്നത്.
“ഒരേ ദിവസം ഒരേ ബൂത്തിൽ വോട്ട് ചെയ്താൽ നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ ജാതി വേർതിരിവ് ഇല്ലാതാകുമോ?”
അംബേദ്കറുടെ ഏറ്റവും ശക്തമായ വാദങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.
ദളിതരും മറ്റ് ഹിന്ദുക്കളും നൂറ്റാണ്ടുകളായി സാമൂഹികമായി വേർതിരിക്കപ്പെട്ടാണ് ജീവിച്ചത്.
പരസ്പര സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളില്ലാതെ ജീവിച്ച രണ്ടു സമൂഹങ്ങൾ ഒരുദിവസം ഒരേ polling booth-ൽ വോട്ട് ചെയ്തതുകൊണ്ട് മാത്രം അവരുടെ മനോഭാവങ്ങൾ മാറുമെന്ന ആശയം യുക്തിരഹിതമാണെന്നാണ് അംബേദ്കർ പറയുന്നത്.
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനം മാത്രം സാമൂഹിക ഐക്യം സൃഷ്ടിക്കില്ല.
മുസ്ലിംകൾക്കും സിഖുകൾക്കും പ്രത്യേക പ്രതിനിധിത്വം, ദളിതർക്കില്ലേ?
Round Table Conference കാലത്ത് ഗാന്ധിയുടെ നിലപാടിനെക്കുറിച്ച് അംബേദ്കർ മറ്റൊരു പ്രധാന വിമർശനം ഉന്നയിക്കുന്നു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിവരണപ്രകാരം ഗാന്ധി രാഷ്ട്രീയമായി പ്രധാനമായി അംഗീകരിക്കാൻ തയ്യാറായിരുന്ന സമൂഹങ്ങൾ:
- ഹിന്ദുക്കൾ
- മുസ്ലിംകൾ
- സിഖുകൾ
എന്നിവയായിരുന്നു.
ക്രിസ്ത്യാനികൾ, Anglo-Indians, Scheduled Castes തുടങ്ങിയ സമൂഹങ്ങൾക്ക് അതേ രീതിയിലുള്ള പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ അംഗീകാരം നൽകുന്നതിനെ ഗാന്ധി എതിർത്തുവെന്നാണ് അംബേദ്കറുടെ ആരോപണം.
രാഷ്ട്രീയവും സാമ്പത്തികവുമായി കൂടുതൽ ശക്തരായ മുസ്ലിംകൾക്കും സിഖുകൾക്കും പ്രത്യേക പ്രതിനിധിത്വം അനുവദിക്കുമ്പോൾ സാമൂഹികമായി ഏറ്റവും ദുർബലരായ ദളിതർക്ക് അത് നിഷേധിക്കുന്നതെന്തിന് എന്നതാണ് അംബേദ്കർ ഉയർത്തുന്ന ചോദ്യം.
ഒത്തുതീർപ്പിനായി അംബേദ്കർ മുന്നോട്ടുവച്ച സംവിധാനം
Separate Electorate പൂർണ്ണമായും നഷ്ടപ്പെടുന്ന സാഹചര്യം വന്നപ്പോൾ അംബേദ്കർ ഒരു alternative formula നിർദ്ദേശിച്ചു.
- ആദ്യം ദളിത് വോട്ടർമാർ സ്വന്തം സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് സ്ഥാനാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കണം.
- ഒരു primary election വഴി നാല് പേരടങ്ങുന്ന ഒരു പട്ടിക തിരഞ്ഞെടുക്കണം.
- പിന്നീട് ആ സ്ഥാനാർത്ഥികൾ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കണം.
- അവരിൽ ഒരാളെ പൊതുവോട്ടർമാർ തിരഞ്ഞെടുക്കണം.
ഇതിലൂടെ ദളിത് സ്ഥാനാർത്ഥിയുടെ അടിസ്ഥാന തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ദളിത് സമൂഹം തന്നെ നടത്തുമെന്ന് ഉറപ്പാക്കാമായിരുന്നു.
അങ്ങനെ ഭൂരിപക്ഷ സമൂഹത്തിന് തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടക്കാരനെ “ദളിത് പ്രതിനിധി”യായി ഉയർത്താനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കാമെന്നായിരുന്നു അംബേദ്കറുടെ ചിന്ത.
ഗാന്ധിയുടെ ജീവനും ദളിതരുടെ അവകാശങ്ങളും
ഗാന്ധിയുടെ നിരാഹാരസമരം അംബേദ്കറിന് വൻ രാഷ്ട്രീയവും നൈതികവുമായ സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിച്ചു.
അഭിമുഖത്തിൽ തന്റെ അന്നത്തെ നിലപാട് അദ്ദേഹം വളരെ ശക്തമായ ഭാഷയിൽ ഓർക്കുന്നു.
ഗാന്ധിയുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ താൻ തയ്യാറാണെങ്കിലും സ്വന്തം ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവി ത്യജിച്ചുകൊണ്ട് അത് ചെയ്യാൻ തയ്യാറല്ലായിരുന്നു എന്നാണ് അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
ഇത് വ്യക്തിപരമായ വൈരമായിരുന്നില്ലെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശദീകരണത്തിൽ നിന്ന് കാണാം.
ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവനും ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ അവകാശങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷമായാണ് അംബേദ്കർ അതിനെ കണ്ടത്.
“ഗാന്ധി ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരനായിരുന്നു”
അഭിമുഖത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗത്ത് അംബേദ്കറുടെ വിലയിരുത്തൽ കൂടുതൽ കടുപ്പമെടുക്കുന്നു.
ഗാന്ധി പ്രവർത്തിച്ചത് പ്രധാനമായും ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരനായാണ് എന്നാണ് അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
“മഹാത്മാ” എന്ന വിശേഷണം ഗാന്ധിക്ക് നൽകാൻ അംബേദ്കർ തയ്യാറായിരുന്നില്ല.
ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കലും താൻ ഗാന്ധിയെ “മഹാത്മാ” എന്ന് വിളിച്ചിട്ടില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു.
ഗാന്ധിയുടെ നൈതിക നിലപാടുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുപോലും ആ വിശേഷണം അർഹിക്കുന്നില്ലെന്നാണ് അംബേദ്കറുടെ കടുത്ത അഭിപ്രായം.
ഈ അഭിമുഖത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രാധാന്യം എന്താണ്?
ഈ അഭിമുഖം ഗാന്ധിയെ വിമർശിക്കുന്ന ഒരു പഴയ വീഡിയോ എന്ന നിലയിൽ മാത്രം കാണുന്നത് അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രസക്തിയെ ചുരുക്കിക്കാണുന്നതായിരിക്കും.
ഇത് ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനപരമായ ഒരു ചോദ്യത്തെ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു:
സാമൂഹികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിന് വേണ്ടത് കരുണയാണോ, അധികാരമാണോ?
അംബേദ്കറുടെ മറുപടി വ്യക്തമായിരുന്നു:
കരുണയല്ല. അവകാശം.
പ്രതീകാത്മക സമത്വമാണോ വേണ്ടത്, രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയാണോ?
രാഷ്ട്രീയ ശക്തി.
ക്ഷേത്രപ്രവേശനം മാത്രം മതിയാകില്ല. നിയമപരമായ പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ മാത്രം മതിയാകില്ല. സ്വന്തം സമൂഹത്തിന്റെ ശബ്ദം സ്വതന്ത്രമായി പ്രതിനിധീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനവും ആവശ്യമാണ് എന്നതാണ് അംബേദ്കറുടെ ചിന്തയുടെ കേന്ദ്രം.
ഗാന്ധിയും അംബേദ്കറും തമ്മിലുള്ള അടിസ്ഥാന വ്യത്യാസം
ഈ അഭിമുഖത്തിൽ നിന്ന് പ്രകടമാകുന്ന വ്യത്യാസത്തെ വളരെ ലളിതമായി ഇങ്ങനെ ചുരുക്കാം:
ഗാന്ധിയുടെ സമീപനം: ഹിന്ദു സമൂഹത്തിനകത്ത് പരിഷ്കാരം നടത്തി അസ്പൃശ്യത ഇല്ലാതാക്കുക.
അംബേദ്കറുടെ സമീപനം: ജാതിവ്യവസ്ഥ സൃഷ്ടിച്ച അധികാര അസമത്വം തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്ത് ദളിതർക്ക് സ്വതന്ത്ര സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ ശക്തി ഉറപ്പാക്കുക.
ഈ ആശയപരമായ വ്യത്യാസമാണ് ഇന്ത്യയിലെ സാമൂഹിക നീതി, രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിത്വം, സംവരണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിലെ വലിയ ചരിത്രചർച്ചകളിൽ പിന്നീട് തുടർന്നും പ്രതിഫലിച്ചത്.
ഇന്ന് ഈ അഭിമുഖം വീണ്ടും വായിക്കേണ്ടത് എന്തുകൊണ്ട്?
1955-ലെ ഈ സംഭാഷണം ഇന്നും പ്രസക്തമാണ്.
- ജാതിയും സാമൂഹിക അധികാരവും
- രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിത്വം
- സംവരണം
- സാമൂഹിക നീതി
- ഭൂരിപക്ഷ രാഷ്ട്രീയവും ന്യൂനപക്ഷ അവകാശങ്ങളും
- പ്രതീകാത്മക പരിഷ്കാരവും ഘടനാപരമായ മാറ്റവും
- രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളെ വിമർശനാത്മകമായി വിലയിരുത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത
ഗാന്ധിയെയോ അംബേദ്കറെയോ ആരാധനാപാത്രങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്നതിനേക്കാൾ പ്രധാനമാണ് അവരുടെ ആശയങ്ങൾ വായിക്കുകയും പരിശോധിക്കുകയും വിമർശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്.
ചരിത്രത്തെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ആരോഗ്യകരമായ വഴി അതാണ്.
ഉപസംഹാരം
1955-ലെ ഈ അഭിമുഖത്തിൽ ബി.ആർ. അംബേദ്കർ അവതരിപ്പിക്കുന്നത് ഗാന്ധിയെക്കുറിച്ചുള്ള വളരെ കടുത്ത ഒരു രാഷ്ട്രീയ വിലയിരുത്തലാണ്.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന വാദം ഒരൊറ്റ ആശയത്തിൽ ചുരുക്കാം:
ദളിതരുടെ വിമോചനം അസ്പൃശ്യതയുടെ പുറംലക്ഷണങ്ങൾ നീക്കുന്നതിലൂടെ മാത്രം സാധ്യമല്ല. സാമൂഹിക പദവി, സാമ്പത്തിക അവസരം, വിദ്യാഭ്യാസം, ഭരണാധികാരം, രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിത്വം, സ്വതന്ത്ര ശബ്ദം എന്നിവ ലഭിക്കാതെ യഥാർത്ഥ സമത്വം ഉണ്ടാകില്ല.
അംബേദ്കറുടെ രാഷ്ട്രീയ ചിന്തയിൽ അതുകൊണ്ടാണ് “പരിഷ്കാരം” എന്നതിനെക്കാൾ അവകാശവും അധികാരവും പ്രധാനമായത്.
ഈ അഭിമുഖത്തെ ഗാന്ധിവിരുദ്ധ പ്രസ്താവനകളുടെ ശേഖരമായി മാത്രം വായിക്കുന്നതിന് പകരം ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിലെ പ്രതിനിധിത്വം ആരുടേത്, അധികാരം ആരുടെ കൈയിലാണ്, സമത്വം എന്നത് യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് എന്ന ചോദ്യങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വായിക്കുമ്പോഴാണ് അതിന്റെ ചരിത്രപ്രാധാന്യം കൂടുതൽ വ്യക്തമാകുന്നത്.
ഉറവിടം
ഈ ലേഖനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായി ഉപയോഗിച്ചത് 1955-ലെ ബി.ആർ. അംബേദ്കർ അഭിമുഖത്തിന്റെ transcript ആണ്. അഭിമുഖത്തിൽ ഗാന്ധി, പൂനാ ഉടമ്പടി, ദളിത് രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിത്വം, INA, ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് അംബേദ്കർ പ്രകടിപ്പിച്ച അഭിപ്രായങ്ങളാണ് ഇവിടെ മലയാളത്തിൽ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.